Δίκτυο συνεργαζόμενων φορέων

image description
image description
image description

Εθνικό Δίκτυο Συνεργαζόμενων Φορέων

Η αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας απαιτεί συντονισμένη, πολυεπίπεδη δράση που φτάνει σε κάθε γωνιά της χώρας. Για τον σκοπό αυτό, στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης, δημιουργήθηκε το Εθνικό Δίκτυο Συνεργαζόμενων Φορέων της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Υγείας, υπό τον συντονισμό του Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής (ΙΚΠI).

Το Δίκτυο συγκροτήθηκε τον Νοέμβριο του 2024 με τη συμμετοχή 22 τμημάτων από 13 πανεπιστημιακά ιδρύματα από όλες τις περιφέρειες της χώρας. Αξιοποιώντας την επιστημονική εμπειρία των μελών του και την παρουσία τους στις τοπικές κοινότητες, το Δίκτυο λειτούργησε ως ο κεντρικός μηχανισμός υλοποίησης των δράσεων πρωτογενούς πρόληψης στα σχολεία και σε επίπεδο κοινότητας

Τα Μέλη του Δικτύου

  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

  • Πανεπιστήμιο Αιγαίου

  • Πανεπιστήμιο Πατρών

  • Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

  • Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδας

  • Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο

  • Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

  • Πανεπιστήμιο Κρήτης

  • Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

  • Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

  • Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

  • Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

  • Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής

Πώς Λειτούργησε το Δίκτυο

Κεντρικό όργανο του Δικτύου αποτέλεσε η Συντονιστική Επιτροπή, η οποία συνεδρίαζε τακτικά με εκπροσώπους και των 13 πανεπιστημίων, της UNICEF και του Υπουργείου Υγείας, με στόχο την παρακολούθηση της υλοποίησης, την ανταλλαγή εμπειριών και τη λήψη αποφάσεων για την εξέλιξη του προγράμματος.

Παράλληλα, κάθε πανεπιστήμιο δημιούργησε και συντόνισε μια Περιφερειακή Ομάδα Δράσης (ΠΟΔ) στην περιοχή ευθύνης του, με εκπροσώπους από την τοπική αυτοδιοίκηση, την εκπαιδευτική κοινότητα, την κοινωνία των πολιτών και τις τοπικές υπηρεσίες υγείας. Οι ΠΟΔ δεν περιορίστηκαν σε συμβουλευτικό ρόλο — εξελίχθηκαν σε ενεργούς μηχανισμούς διάχυσης, διευκολύνοντας την πρόσβαση στα σχολεία, αξιοποιώντας υφιστάμενα τοπικά δίκτυα και προσαρμόζοντας τις δράσεις στις ανάγκες κάθε περιοχής.
«Ένα ισχυρό δίκτυο συνεργασίας και δράσης σε τοπικό επίπεδο με πανελλαδική κάλυψη»

Συνοπτικά οι δράσεις του Δικτύου

Μέσα από τις δράσεις του Δικτύου, οι εργαλειοθήκες «Τροφή για Δράση» έφτασαν σε σχολεία, οικογένειες και κοινότητες σε ολόκληρη την Ελλάδα:

  • 105 εργαστήρια και ενημερωτικές συναντήσεις για τη χρήση των εργαλειοθηκών «Τροφή για Δράση» σε σύμβουλους εκπαίδευσης, εκπαιδευτικούς, βοηθητικό σχολικό προσωπικό με 7.797 μοναδικούς συμμετέχοντες.

  • 65 εργαστήρια για τη χρήση των εργαλειοθηκών «Τροφή για Δράση» σε γονείς και κηδεμόνες με 3.402 μοναδικούς συμμετέχοντες.

  • 33 Φεστιβάλ Υγείας και Ευεξίας σε όλες τις περιφέρειες με τη συμμετοχή 4.398 παιδιών και 2.382 ενηλίκων για την προώθηση των εργαλειοθηκών «Τροφή για Δράση»

  • 32 Σχολεία Κόμβοι Υγείας όπου πραγματοποιούνταν εβδομαδιαία διαγενεακές δράσεις με τη συμμετοχή 1.570 ενηλίκων και 3.900 παιδιών.

  • 5 θερινές κατασκηνώσεις με τη συμμετοχή 831 παιδιών πραγματοποίησαν δράσεις εμπνευσμένες από τις εργαλειοθήκες «Τροφή για Δράση και251 ενήλικες εκπαιδεύτηκαν στη χρήση τους.

Δράσεις στη σχολική κοινότητα και στην κοινωνία

Ο κεντρικός ρόλος του Δικτύου ήταν να μεταφέρει τις εργαλειοθήκες «Τροφή για Δράση» στην τάξη, τις οικογένειες και τις τοπικές κοινότητες μέσα από τέσσερις κεντρικούς τύπους δράσης.

Εργαστήρια για Εκπαιδευτικούς και Γονείς

Τα εργαστήρια αποτέλεσαν το βασικό εργαλείο ενεργοποίησης των ανθρώπων που βρίσκονται πλάι στα παιδιά κάθε μέρα. Στόχος δεν ήταν μόνο η ενημέρωση, αλλά η πρακτική εξοικείωση με το περιεχόμενο και τη χρήση των εργαλειοθηκών: πώς να ενταχθούν στο μάθημα, πώς να αξιοποιηθούν στο σπίτι, πώς να προσαρμοστούν σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες.

Τα εργαστήρια απευθύνθηκαν σε διαφορετικά κοινά με διαφορετικές ανάγκες: σχολικούς συμβούλους, εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, βοηθητικό σχολικό προσωπικό, εργαζόμενους σε φορείς που δουλεύουν με παιδιά και γονείς. Κάθε εργαστήριο προσαρμόστηκε στο κοινό στο οποίο απευθυνόταν: οι εκπαιδευτικοί εξοικειώθηκαν με την ένταξη των εργαλειοθηκών στο ωρολόγιο πρόγραμμα, ενώ οι γονείς ενημερώθηκαν για το πώς μπορούν να υποστηρίξουν τους στόχους του προγράμματος στην καθημερινή οικογενειακή ζωή.

Παράλληλα, τα εργαστήρια λειτούργησαν και ως σημείο ενημέρωσης για την 7ωρη διαδικτυακή ασύγχρονη επιμόρφωση (MOOC) για εκπαιδευτικούς που είναι διαθέσιμη στις εργαλειοθήκες και παροτρύνθηκαν να εγγραφούν, ώστε να εμβαθύνουν στο υλικό και να το αξιοποιήσουν πλήρως στην τάξη τους.

  • 105 εργαστήρια για εκπαιδευτικούς και επαγγελματίες με 7.797 μοναδικούς συμμετέχοντες

  • 65 εργαστήρια για γονείς και κηδεμόνες με 3.402 μοναδικούς συμμετέχοντες

Φεστιβάλ Υγείας και Ευεξίας

Τα Φεστιβάλ Υγείας και Ευεξίας ήταν μία σειρά ανοιχτών εκδηλώσεων για όλη την τοπική κοινότητα, στις οποίες προσκαλούνταν σχολεία της περιοχής, ώστε μαθητές και εκπαιδευτικοί να έρθουν σε επαφή με τις εργαλειοθήκες «Τροφή για Δράση» μέσα από ένα γιορταστικό και βιωματικό πλαίσιο. Παράλληλα, οι εκδηλώσεις ήταν ανοιχτές και στο ευρύτερο κοινό, φτάνοντας σε οικογένειες και κατοίκους που δεν συνδέονταν απαραίτητα με το σχολικό περιβάλλον.

Βασίστηκαν στη βιωματική μάθηση και το παιχνίδι: διαδραστικοί σταθμοί διατροφής, παιχνίδια κίνησης, παρουσιάσεις υγιεινών σνακ, ενημερωτικές γωνιές για γονείς — δραστηριότητες εμπνευσμένες από το υλικό των εργαλειοθηκών και προσαρμοσμένες στην ηλικία των παιδιών που συμμετείχαν. Τα φεστιβάλ σχεδιάστηκαν ώστε να είναι διαγενεακά: μαθητές, γονείς και παππούδες συμμετείχαν μαζί, ενισχύοντας τα μηνύματα της υγιεινής διατροφής και άσκησης μέσα στην οικογένεια ως σύνολο.

  • 33 Φεστιβάλ σε όλες τις περιφέρειες με συμμετοχή 2.382 ενηλίκων and 4.398 παιδιών

Το Φεστιβάλ Υγείας σε κάθε γωνιά της Ελλάδας

Ένα Φεστιβάλ Υγείας και Ευεξίας διοργανώθηκε από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου στον Άγιο Ευστράτιο — ένα από τα πιο απομακρυσμένα νησιά της χώρας — φτάνοντας σε μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που σπάνια έχουν πρόσβαση σε τέτοιου είδους δράσεις.

Τα μικρά παιδιά του δημοτικού συμμετείχαν σε διαδραστικά παιχνίδια διατροφής με έμφαση στη συμμετοχή, τη χαρά και τη μάθηση μέσα από τη δράση. Οι μαθητές του γυμνασίου έπαιξαν παιχνίδια για τη διατροφή, ετοίμασαν υγιεινά σνακ και συμμετείχαν σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τη σωστή ενυδάτωση και την τακτική σωματική άσκηση — τέσσερις από τους βασικούς στόχους συμπεριφοράς των εργαλειοθηκών «Τροφή για Δράση».

Σχολεία-Κόμβοι Υγείας

Τα Σχολεία-Κόμβοι μετέτρεψαν επιλεγμένα σχολεία σε μόνιμα σημεία αναφοράς υγείας για την τοπική κοινότητα, με εβδομαδιαίες δράσεις βασισμένες στο υλικό των εργαλειοθηκών. Οι δράσεις λάμβαναν χώρα κυρίως απογεύματα και σαββατοκύριακα, ώστε να είναι προσβάσιμες σε όλες τις οικογένειες, και ήταν ανοιχτές στην ευρύτερη κοινότητα — συμπεριλαμβανομένων παιδιών από πιο ευάλωτες ομάδες πληθυσμού.

Οι δραστηριότητες βασίστηκαν στο υλικό των εργαλειοθηκών και προσαρμόστηκαν στις δυνατότητες και τα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Κάθε Σχολείο-Κόμβος βρήκε τον δικό του τρόπο να ζωντανέψει τα μηνύματα του προγράμματος: μαθήματα μαγειρικής με υγιεινές συνταγές, ποδηλατοδρομίες για οικογένειες, σχολικοί αγώνες δρόμου στην πόλη, τουρνουά μπάσκετ και ping pong, επισκέψεις Ολυμπιονικών αθλητών, δημιουργία podcast από μαθητές για θέματα υγιεινής διατροφής. Η ποικιλία των δράσεων αντικατοπτρίζει μια κεντρική αρχή του προγράμματος: το μήνυμα είναι κοινό, ο τρόπος μετάδοσής του προσαρμόζεται στην κάθε κοινότητα.

  • 32 Σχολεία-Κόμβοι | 3.900 παιδιά και 1.570 ενήλικες συμμετείχαν σε τουλάχιστον μία δράση

Sport for Development (S4D): Φυσική Αγωγή ως Εργαλείο Πρόληψης

Αναπόσπαστο κομμάτι της δράσης του Δικτύου αποτέλεσε η υλοποίηση επιμορφώσεων της μεθοδολογίας Sport for Development (S4D) από τα 4 πανεπιστήμια του Δικτύου που διαθέτουν Τμήματα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού (ΤΕΦΑΑ). Το S4D αποτελεί μια καινοτόμο προσέγγιση που αξιοποιεί τον αθλητισμό για την προαγωγή της σωματικής και ψυχικής υγείας, την κοινωνική ένταξη και την ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων ζωής σε παιδιά και εφήβους.

Η μεθοδολογία εντάχθηκε στο πρόγραμμα τον Νοέμβριο του 2025 και υλοποιήθηκε Μέσα από 18 εργαστήρια, 694 καθηγητές Φυσικής Αγωγής εκπαιδεύτηκαν στην ενσωμάτωση της S4D μεθοδολογίας στις σχολικές δραστηριότητες — ενισχύοντας τον ρόλο της φυσικής αγωγής ως πεδίου πρόληψης της παιδικής παχυσαρκίας και προαγωγής υγιεινών συνηθειών.

Για τη στήριξη της υλοποίησης, ο κάθε φορέας πραγματοποίησε επίσης Συναντήσεις Κοινότητας Πρακτικής με καθηγητές που είχαν ήδη παρακολουθήσει τα εργαστήρια, δημιουργώντας χώρο ανταλλαγής εμπειριών, ανάδειξης καλών πρακτικών και αντιμετώπισης προκλήσεων στην εφαρμογή.

Η Εθνική Δράση κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας υλοποιείται από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με την UNICEF στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0 με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.